Uzunköprü İl Genel Meclis Üyesi ve CHP Grup Sözcüsü Mustafa Üstün, pancar üreticilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekerek, aylarca süren emeğin karşılığı olarak parayı ellerine aldıklarında boşa kürek çektiklerini anladıklarını söyledi.
Üstün yaptığı açıklamada, “Güneşin çarığı, çarığında ayağı sıktığı günlerde ektik,
suladık, çapasını yaptık, arasına girdik, içinden çıkmadık. Bir bebeği büyütür gibi büyüttük pancarı. Toprağa emek verdik, su verdik, alın teri verdik. Sökümünü yaptık,
kamyona yükledik, fabrikaya teslim ettik. Aylarca süren emeğin karşılığı olarak bekledik ve bu ay parayı elimize aldığımızda anladık ki: boşa kürek çekmişiz. 2025 yılı şeker pancarı ödemeleri başladı. Trakya’da üretilen pancarın işlendiği Alpullu Şeker Fabrikası, artık özelleştirilmiş bir yapı içinde üreticiyle ilişki kuruyor. Devletin elinde olduğu dönemi bilenler çok iyi hatırlar:
Üretici pancarını fabrikaya verir, karşılığında sadece para değil; hayvanı için küspe ve melas da alırdı. Bu, sadece bir yan ürün değil; hayvancılığı ayakta tutan temel girdilerden biriydi. Bitkisel üretimle hayvansal üretim birbirini beslerdi. Pancarın tarladaki değeri, ahırdaki süt ve etle tamamlanırdı. Özelleştirmeyle birlikte bu sistem bitti. Devletin uyguladığı küspe–melas politikası kaldırıldı. Artık üretici pancarı satıyor, ama kendi ürettiği pancarın posasını parayla geri almak zorunda kalıyor. 2025 üretimi pancar için polar (şeker oranı) esas alınarak kg başına 3 TL – 4 TL arasında ödeme yapıldı. Ortalama üreticinin cebine giren para: kg başına yaklaşık 3,5 TL. Ancak iş burada bitmiyor. Fabrika, çiftçiden aldığı pancarın posası olan küspeyi üreticiye: kg başına 2,4 TL’ye satıyor. Melas ise ayrıca ücretli. Yani tablo çok net: Fabrika pancara 3,5 TL ödüyor, pancarın posasından (küspe + melas) neredeyse 3 TL’yi geri alıyor. Şekeri konuşmuyoruz bile. Zaten herkes marketteki fiyatı biliyor. Ortaya çıkan gerçek şu: Çiftçi pancarı ekiyor, büyütüyor, teslim ediyor, parasını alıyor ama o paranın büyük kısmını yine fabrikaya geri ödüyor. Bu ticaret değil, bu üretici açısından döngüsel bir kayıp sistemi. Üstelik bu sadece fiyat meselesi de değil. Bugünün tarım koşullarında: Mazot pahalı, gübre pahalı, ilaç pahalı, elektrik pahalı, sulama pahalı, işçilik pahalı. Ekimden söküme kadar her adım maliyet. ‘Bir bebeği bakar gibi’ büyütülen ürün, hasat sonunda üreticiyi ayakta tutmuyor; yoruyor, tüketiyor, borçlandırıyor. Şeker fabrikalarının özelleştirilmesi; Devlete zarar verdi, çünkü stratejik bir tarım alanı piyasaya teslim edildi. Üreticiye zarar verdi, çünkü destek sistemi ticari sisteme dönüştü. Hayvancılığa zarar verdi, çünkü küspe–melas gibi temel girdiler erişilebilir olmaktan çıktı. Kırsala zarar verdi, çünkü üretim zinciri parçalandı.
Bugün gelinen noktada pancar üreticisi sadece ürün yetiştirmiyor; aynı zamanda kaybı finanse ediyor. Bu sistem sürdürülebilir değil. Bu model üretimi büyütmez, küçültür. Köyü kalkındırmaz, boşaltır. Gençleri tarlaya değil, şehre iter ve sonunda şu cümle kalır geriye:
Güneşin çarığında ayağımız sıkıştı, tarlada ter döktük, fabrikaya umut taşıdık. Parayı aldık, baktık ki boşa kürek çekmişiz. Bu sadece bir pancar meselesi değil. Bu, tarım politikası meselesidir. Bu, özelleştirme anlayışı meselesidir. Bu, üreticinin mi piyasanın mı korunacağı meselesidir ve artık sorulması gereken soru şudur: şeker pancarını kim üretiyor, kim kazanıyor, kim kaybediyor? Sonuç *+_% ÷ = pancar tatlı, hesap acı”
Haber MERKEZİ
